چگونه وقت بیشتری را با خانواده بگذرانیم؟ ۱۰ راه ساده برای صمیمی‌تر شدن

گاهی مشغله‌های روزمره آن‌قدر زیاد می‌شود که فرصت کمتری برای بودن در کنار خانواده پیدا می‌کنیم. ممکن است همه اعضای خانواده زیر یک سقف زندگی کنند، اما هرکدام بیشتر وقت خود را با کار، درس یا گوشی بگذرانند. با این حال، برای صمیمی‌تر شدن همیشه به برنامه‌های خاص یا زمان زیادی نیاز نداریم. گاهی چند دقیقه گفت‌وگوی صمیمی یا انجام یک کار ساده در کنار هم می‌تواند حال‌وهوای خانه را تغییر دهد.

در ادامه با ۱۰ راهکار ساده آشنا می‌شویم که به کمک آن‌ها می‌توانیم زمان بیشتری را در کنار خانواده بگذرانیم و رابطه صمیمانه‌تری با یکدیگر داشته باشیم.

۱. برای عصرانه یا چای خوردن وقت مشخصی داشته باشید

یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای بیشتر شدن ارتباط اعضای خانواده، اختصاص دادن زمانی مشخص به خوردن چای یا عصرانه در کنار یکدیگر است. لازم نیست این دورهمی طولانی باشد؛ حتی ۱۵ تا ۲۰ دقیقه نشستن کنار هم می‌تواند فرصت خوبی برای گفت‌وگو و باخبر شدن از حال یکدیگر فراهم کند.

می‌توانید درباره اتفاق‌های روز، تجربه‌های جالب یا موضوعاتی که ذهنتان را مشغول کرده‌اند صحبت کنید. از بچه‌ها بپرسید امروز چه چیزی خوشحالشان کرده یا چه اتفاق تازه‌ای برایشان افتاده است. هنگام صحبت کردن، با دقت به حرف‌های یکدیگر گوش دهید و اجازه دهید هرکس بدون نگرانی از قضاوت شدن، نظرش را بیان کند.

اگر برنامه روزانه اعضای خانواده با هم تفاوت دارد، ساعتی را انتخاب کنید که بیشتر افراد فرصت داشته باشند. مهم‌تر از زمان دقیق، این است که این دورهمی به بخشی دلپذیر از زندگی خانوادگی تبدیل شود.

۲. تا جایی که می‌توانید وعده‌های غذایی را کنار هم بخورید

صبحانه، ناهار یا شام می‌تواند فرصتی برای جمع شدن اعضای خانواده باشد. شاید به دلیل ساعت کاری، مدرسه یا برنامه‌های روزانه نتوانید همیشه یک وعده غذایی را با هم بخورید؛ در این صورت، حتی خوردن یک وعده مشترک در روز یا چند بار در هفته هم شروع خوبی است.

برای اینکه این زمان به دورهمی واقعی تبدیل شود، بهتر است تلویزیون را خاموش کنید و گوشی‌ها را کنار بگذارید. وقتی حواس اعضای خانواده مدام به صفحه‌نمایش‌ها پرت نشود، فرصت بیشتری برای گفت‌وگو و توجه به یکدیگر خواهید داشت.

لازم نیست سر میز غذا حتماً درباره موضوعات مهم صحبت کنید. تعریف کردن یک اتفاق بامزه، پرسیدن نظر اعضای خانواده درباره برنامه آخر هفته یا صحبت درباره غذایی که می‌خورید، می‌تواند گفت‌وگو را راحت‌تر کند. همچنین می‌توانید از بچه‌ها بخواهید در چیدن میز یا جمع کردن وسایل کمک کنند تا این زمان به فرصتی برای همکاری هم تبدیل شود.

آکادمی پزشکی اطفال آمریکا در مطلبی درباره فواید وعده‌های غذایی خانوادگی توضیح می‌دهد که غذا خوردن در کنار یکدیگر می‌تواند فرصتی برای گفت‌وگو، تقویت ارتباط اعضای خانواده و شکل‌گیری عادت‌های سالم باشد. پس با اختصاص دادن زمانی برای وعده‌های غذایی مشترک، فرصت بیشتری برای گفت‌وگو و صمیمیت با خانواده ایجاد کنید.

۳. هر روز زمانی را به گفت‌وگوی دونفره اختصاص دهید

بودن در جمع خانواده ارزشمند است، اما گاهی هر فرد به زمانی نیاز دارد تا بتواند بدون حضور دیگران با یکی از اعضای خانواده صحبت کند. این گفت‌وگوهای دونفره کمک می‌کنند افراد احساس کنند به آن‌ها توجه می‌شود و می‌توانند راحت‌تر درباره احساسات، نگرانی‌ها یا اتفاق‌های روزشان حرف بزنند.

برای این کار لازم نیست برنامه پیچیده‌ای داشته باشید. می‌توانید چند دقیقه قبل از خواب با فرزندتان صحبت کنید، همراه همسرتان قدم بزنید یا هنگام انجام یک کار ساده، فرصتی برای گفت‌وگو پیدا کنید. حتی پرسیدن یک سؤال ساده مثل «امروز چه چیزی بیشتر از همه خوشحالت کرد؟» می‌تواند شروع خوبی باشد.

اگر فرزندتان کم‌حرف است، برای جواب دادن به او فشار نیاورید. گاهی بچه‌ها وقتی مشغول بازی یا انجام فعالیتی در کنار والدینشان هستند، راحت‌تر صحبت می‌کنند. با حوصله به حرف‌هایشان گوش دهید و نشان دهید که احساسات و تجربه‌هایشان برای شما اهمیت دارد.

۴. یک سرگرمی مشترک برای خانواده پیدا کنید

انجام دادن یک فعالیت موردعلاقه در کنار اعضای خانواده می‌تواند به صمیمی‌تر شدن روابط کمک کند. لازم نیست همه به یک سرگرمی علاقه داشته باشند؛ کافی است فعالیتی پیدا کنید که بیشتر اعضای خانواده از آن لذت ببرند.

برای مثال، می‌توانید بازی‌های گروهی انجام دهید، پازل بچینید، پانتومیم بازی کنید یا فیلمی که برای همه مناسب باشد تماشا کنید. اگر بچه‌ها به بازی‌های پرتحرک علاقه دارند، می‌توانید بازی‌هایی انتخاب کنید که همه در آن شرکت کنند. بهتر است هر بار یکی از اعضای خانواده فعالیت موردعلاقه‌اش را پیشنهاد دهد تا همه فرصت انتخاب داشته باشند.

۵. کارهای خانه را در کنار هم انجام دهید

کارهای روزمره خانه همیشه نباید به‌عنوان وظایفی جداگانه انجام شوند. گاهی می‌توانید از همین کارها برای بیشتر شدن تعامل اعضای خانواده استفاده کنید. برای مثال، هنگام آماده کردن شام از بچه‌ها کمک بگیرید، با هم میز غذا را بچینید یا برای مرتب کردن اتاق‌ها کارها را تقسیم کنید.

همچنین می‌توانید در تصمیم‌های ساده خانوادگی از همه نظرخواهی کنید. مثلاً از اعضای خانواده بخواهید سه غذای موردعلاقه‌شان را پیشنهاد دهند و با هم یکی را برای شام انتخاب کنید. این کار هم مشارکت آن‌ها را بیشتر می‌کند و هم فرصتی برای گفت‌وگو و همکاری به وجود می‌آورد.

البته بهتر است وظایف متناسب با سن و توانایی هر فرد باشند. هدف این نیست که کارها سریع‌تر تمام شوند، بلکه می‌خواهیم در کنار انجام مسئولیت‌های روزانه، زمان بیشتری را با هم بگذرانیم.

۶. هنگام صحبت کردن، گوشی را کنار بگذارید

گاهی اعضای خانواده در یک اتاق کنار هم نشسته‌اند، اما هرکدام مشغول کار با گوشی خود هستند. در چنین شرایطی، فرصت گفت‌وگوی واقعی کمتر می‌شود و ممکن است افراد احساس کنند توجه کافی به آن‌ها نمی‌شود.

برای تغییر این وضعیت، می‌توانید زمان‌های کوتاهی را در طول روز به دوری از گوشی اختصاص دهید؛ مثلاً هنگام غذا خوردن، چای نوشیدن یا صحبت کردن با یکدیگر. در این زمان‌ها، گوشی را کنار بگذارید و با دقت به حرف‌های ی یکدیگر گوش دهید.

لازم نیست برای این کار قوانین سخت‌گیرانه‌ای تعیین کنید. بهتر است همه اعضای خانواده درباره زمان‌های بدون گوشی توافق کنند و خودشان هم به آن پایبند باشند. همین تغییر ساده می‌تواند کیفیت گفت‌وگوها را بهتر کند و باعث شود توجه بیشتری به یکدیگر داشته باشید.

۷. گاهی یک شب را در اتاق نشیمن کنار هم بخوابید

برای داشتن یک شب متفاوت خانوادگی، لازم نیست حتماً به سفر بروید یا هزینه زیادی بپردازید. گاهی پهن کردن تشک و پتو در اتاق نشیمن و خوابیدن کنار هم می‌تواند به تجربه‌ای شیرین و خاطره‌انگیز تبدیل شود؛ به‌خصوص اگر فرزند کوچک دارید و او از تغییر فضای خواب لذت می‌برد.

اگر حیاط یا بالکن مناسبی دارید، در هوای مطلوب می‌توانید بخشی از این دورهمی را در آنجا بگذرانید. البته اگر کودک همراه شماست، باید مراقب ایمنی محیط باشید و او را در بالکن یا پشت‌بام بدون نظارت رها نکنید.

قرار نیست این برنامه را هر هفته اجرا کنید؛ گاهی تکرار چنین تجربه‌های ساده‌ای در مناسبت‌های مختلف، خاطراتی می‌سازد که اعضای خانواده تا مدت‌ها از آن‌ها یاد می‌کنند.

۸. برای پیاده‌روی یا گردش کوتاه با هم بیرون بروید

برای گذراندن وقت بیشتر با خانواده، لازم نیست همیشه برنامه‌ای طولانی یا پرهزینه داشته باشید. گاهی یک پیاده‌روی کوتاه در محله، رفتن به پارک نزدیک خانه یا گردش در یک روز تعطیل می‌تواند فرصت خوبی برای صحبت کردن و لذت بردن از همراهی یکدیگر باشد.

می‌توانید بعد از شام کمی قدم بزنید یا در آخر هفته، مکان تازه‌ای را برای گردش انتخاب کنید. اگر بچه‌ها همراه شما هستند، اجازه دهید آن‌ها هم در انتخاب مقصد نظر بدهند. این کار باعث می‌شود برای بیرون رفتن اشتیاق بیشتری داشته باشند.

۹. آلبوم عکس‌ها و فیلم‌های خانوادگی را با هم تماشا کنید

عکس‌ها و فیلم‌های قدیمی می‌توانند خاطرات شیرینی را زنده کنند و بهانه‌ای برای گفت‌وگو میان اعضای خانواده باشند. گاهی آلبوم عکس‌ها را بیرون بیاورید یا فیلم‌های مربوط به سفرها، جشن‌ها و مناسبت‌های خانوادگی را با هم تماشا کنید.

اگر عکس‌ها و فیلم‌ها در گوشی یا فلش ذخیره شده‌اند، می‌توانید آن‌ها را روی تلویزیون نمایش دهید تا همه راحت‌تر ببینند. هنگام تماشا، درباره خاطرات آن روزها صحبت کنید، از بچه‌ها بپرسید کدام عکس را بیشتر دوست دارند و داستان‌های جالب پشت هر تصویر را برایشان تعریف کنید.

این کار علاوه بر ایجاد لحظه‌های شاد، به بچه‌ها کمک می‌کند با خاطرات و تجربه‌های خانوادگی بیشتر آشنا شوند.

۱۰. محبت و قدردانی را در رفتارهای روزمره نشان دهید

صمیمیت خانوادگی فقط با برنامه‌های مشترک بیشتر نمی‌شود؛ توجه به احساسات و تلاش‌های یکدیگر هم نقش مهمی در نزدیک‌تر شدن اعضای خانواده دارد. گاهی یک تشکر ساده، یک جمله محبت‌آمیز یا توجه به کاری که یکی از اعضای خانواده انجام داده است، می‌تواند احساس ارزشمندی را در او تقویت کند.

برای مثال، اگر همسرتان برای آماده کردن شام زحمت کشیده است، از او تشکر کنید. اگر فرزندتان در انجام کارهای خانه کمک کرده، تلاشش را ببینید و به او بگویید که از همکاری‌اش خوشحال شده‌اید. حتی پرسیدن حال یکدیگر بعد از یک روز شلوغ هم نشان می‌دهد که به هم اهمیت می‌دهید.

البته محبت کردن برای همه به یک شکل نیست. بعضی افراد با شنیدن کلمات محبت‌آمیز خوشحال می‌شوند و بعضی دیگر توجه، کمک کردن یا وقت گذراندن در کنار عزیزانشان را بیشتر دوست دارند. با شناخت بهتر یکدیگر، می‌توانید محبتتان را به شکلی نشان دهید که برای هر عضو خانواده دلپذیرتر باشد.

برای ساختن عادت‌های خانوادگی کوچک برنامه‌ریزی کنید

برای اینکه دورهمی‌های خانوادگی فقط به زمان‌های خاص یا تعطیلات محدود نشوند، بهتر است برای آن‌ها برنامه‌ای ساده و قابل اجرا داشته باشید. لازم نیست هر روز فعالیت تازه‌ای انجام دهید؛ مهم این است که برای کنار هم بودن فرصت ایجاد کنید و از آن لذت ببرید.

فهرستی از فعالیت‌های موردعلاقه خانواده تهیه کنید

از همه اعضا بخواهید پیشنهادهای خودشان را مطرح کنند؛ از بازی‌های گروهی و پیاده‌روی گرفته تا درست کردن یک غذای جدید، تماشای فیلم یا خوردن عصرانه در بالکن.

هر هفته دو یا سه فعالیت انتخاب کنید

لازم نیست برنامه‌ها زمان زیادی بگیرند. حتی یک بازی کوتاه، یک پیاده‌روی یا تماشای عکس‌های خانوادگی هم می‌تواند فرصت خوبی برای با هم بودن باشد.

با رأی‌گیری تصمیم بگیرید

فهرست پیشنهادها را در اختیار همه قرار دهید تا هرکس به فعالیت‌های موردعلاقه‌اش رأی بدهد. به این ترتیب، همه در انتخاب برنامه‌ها سهم دارند و احتمال اینکه از دورهمی‌ها لذت ببرند بیشتر می‌شود.

برنامه‌ها را با شرایط خانواده هماهنگ کنید

اگر یک روز همه خسته‌اند یا فرصت کافی ندارند، فعالیت ساده‌تری انتخاب کنید یا برنامه را به زمان مناسب‌تری موکول کنید.

اگر می‌خواهید این برنامه‌های کوچک به بخشی از زندگی روزمره‌تان تبدیل شوند، بهتر است با قدم‌های ساده شروع کنید و آن‌ها را به‌مرور در برنامه خانوادگی خود جا بیندازید. در مقاله [چگونه عادت‌های خوب روزانه بسازیم و به آن‌ها پایبند بمانیم؟] هم می‌توانید با راهکارهای بیشتری برای ایجاد عادت‌های مثبت آشنا شوید.

سوالات متداول

اگر اعضای خانواده برنامه‌های شلوغی داشته باشند، چطور زمان مشترک پیدا کنیم؟

بهتر است از زمان‌های کوتاه شروع کنید. خوردن یک وعده غذایی در کنار هم، چند دقیقه گفت‌وگو پیش از خواب یا پیاده‌روی کوتاه در پایان روز، فرصت‌هایی هستند که می‌توانید با برنامه روزانه خود هماهنگ کنید.

اگر یکی از اعضای خانواده تمایلی به دورهمی نداشته باشد، چه کنیم؟

بهتر است او را مجبور نکنید. ابتدا فعالیتی را پیشنهاد دهید که به آن علاقه دارد و اجازه دهید در انتخاب برنامه‌ها مشارکت کند. گاهی شروع با یک گفت‌وگوی کوتاه یا سرگرمی موردعلاقه‌اش، او را به همراهی بیشتر تشویق می‌کند.

روزانه چقدر وقت گذراندن با خانواده کافی است؟

برای این موضوع زمان مشخصی وجود ندارد و شرایط هر خانواده متفاوت است. مهم‌تر از تعداد ساعت‌ها، کیفیت زمانی است که کنار هم می‌گذرانید. حتی چند دقیقه گفت‌وگوی صمیمی و بدون حواس‌پرتی هم می‌تواند ارزشمند باشد.

چگونه زمان دورهمی را از گوشی و تلویزیون دور نگه داریم؟

بهتر است اعضای خانواده با هم توافق کنند که در زمان‌هایی مانند وعده‌های غذایی یا گفت‌وگوهای خانوادگی، گوشی‌ها را کنار بگذارند و تلویزیون را خاموش کنند. وقتی این تصمیم برای همه باشد، رعایت آن آسان‌تر می‌شود.

جمع‌بندی

برای صمیمی‌تر شدن خانواده، همیشه به سفرهای پرهزینه یا برنامه‌های ویژه نیاز نداریم. گاهی یک فنجان چای در کنار هم، گفت‌وگویی کوتاه پس از یک روز شلوغ، آماده کردن شام به‌صورت مشترک یا یک شب متفاوت در اتاق نشیمن می‌تواند به خاطره‌ای شیرین تبدیل شود.

اگر احساس می‌کنید مشغله‌های روزانه فرصت با هم بودن را کم کرده‌اند، از یک تغییر کوچک شروع کنید. فعالیتی را انتخاب کنید که همه از آن لذت می‌برند و برای تکرار آن زمانی مناسب در نظر بگیرید. در نهایت، چیزی که خانواده را به هم نزدیک‌تر می‌کند، فقط مدت زمانی نیست که کنار هم هستید؛ بلکه توجه، محبت و لحظه‌هایی است که با علاقه در کنار یکدیگر می‌گذرانید.