چگونه محیط کار و مطالعه خود را برای تمرکز بیشتر آماده کنیم؟

تا حالا شده پشت میز بنشینید تا مطالعه‌ یا کارتان را شروع کنید، اما بعد از مدتی احساس کنید به اندازه کافی تمرکز ندارید؟ گاهی مشکل از بی‌حوصلگی یا کمبود انگیزه نیست؛ محیط کار و مطالعه هم می‌تواند روی میزان تمرکز و کیفیت انجام کارها تأثیر بگذارد.

وقتی فضای اطرافمان نامرتب، شلوغ یا نامناسب باشد، کار کردن و درس خواندن می‌تواند سخت‌تر شود. در مقابل، یک فضای ساده و متناسب با نیازمان کمک می‌کند راحت‌تر روی کارمان تمرکز داشته باشیم. برای ایجاد چنین فضایی لازم نیست هزینه زیادی کنید یا تغییرات بزرگی در خانه انجام دهید.

در ادامه این مطلب با ما باشید تا نکاتی را برای ایجاد فضای مناسب کار و مطالعه با شما در میان بگذاریم.

۸ راهکار برای داشتن تمرکز بیشتر هنگام کار و مطالعه

۱. یک فضای مشخص انتخاب کنید

برای داشتن تمرکز بیشتر، بهتر است تا حد امکان یک جای مشخص برای کار و مطالعه داشته باشید. این فضا لازم نیست اتاق جداگانه‌ای باشد؛ یک گوشه از اتاق یا بخشی از میز هم می‌تواند کافی باشد.

اگر امکان انتخاب دارید، جایی را در نظر بگیرید که رفت‌وآمد در آن کمتر باشد و هنگام مطالعه آرامش بیشتری داشته باشید. ثابت بودن محل هم کمک می‌کند کم‌کم به آن فضا برای کار یا درس خواندن عادت کنید.

اگر فضای خانه محدود است، نگران نباشید. مهم این است که همان قسمت کوچک را تا جای ممکن به فعالیتی که انجام می‌دهید اختصاص دهید و شرایط آن را متناسب با نیاز خودتان تنظیم کنید.

۲. میز کار یا مطالعه را مرتب و خلوت نگه دارید

وقتی روی میز وسایل زیادی پخش شده باشد، پیدا کردن چیزی که لازم دارید سخت‌تر می‌شود و ممکن است قبل از شروع کار، بخشی از وقتتان صرف جمع‌وجور کردن شود. بهتر است فقط وسایلی را روی میز بگذارید که در همان زمان به آن‌ها نیاز دارید.

برای هر وسیله جای مشخصی در نظر بگیرید؛ مثلاً خودکارها را در جامدادی بگذارید، کتاب‌های موردنیاز را کنار دستتان قرار دهید و وسایل اضافی را از روی میز بردارید. لازم نیست میز کاملاً خالی باشد؛ هدف این است که چیدمان آن ساده و کاربردی باشد و برای انجام کارتان فضای کافی داشته باشید.

۳. نور مناسب فراهم کنید

نور نامناسب می‌تواند چشم‌ها را زودتر خسته کند و کار کردن یا مطالعه را برایتان ناخوشایند کند. اگر امکانش را دارید، میز را در جایی قرار دهید که از نور طبیعی روز استفاده کنید اما نور مستقیم خورشید روی صفحه کتاب یا نمایشگر نیفتد.

برای ساعات تاریک روز هم یک چراغ مناسب کنار میز داشته باشید. بهتر است نور آن به‌گونه‌ای باشد که صفحه کتاب یا میز را به‌خوبی روشن کند ولی سایه‌های آزاردهنده یا بازتاب شدید روی نمایشگر ایجاد نکند.

اگر بیشتر با لپ‌تاپ یا کامپیوتر کار می‌کنید، تعادل بین روشنایی صفحه‌نمایش و نور محیط را هم در نظر بگیرید. اختلاف شدید بین یک صفحه خیلی روشن و محیط تاریک می‌تواند کار کردن را برای چشم‌ها سخت کند.

۴. میز و صندلی را متناسب با قد خود تنظیم کنید

وقتی قرار است مدت زیادی پشت میز باشید، راحت بودن وضعیت بدن اهمیت زیادی دارد. در ارگونومی محیط کار، نحوه قرار گرفتن بدن و تنظیم میز و صندلی اهمیت زیادی دارد. ارتفاع میز و صندلی باید طوری باشد که هنگام نشستن، شانه‌ها راحت باشند و برای دیدن کتاب یا نمایشگر مجبور نباشید مدام گردن یا کمرتان را خم کنید.

بهتر است کف پاها روی زمین قرار بگیرد و زانوها در زاویه مناسبی باشند. اگر پاها به زمین نمی‌رسند، می‌توانید از یک زیرپایی استفاده کنید. همچنین صفحه‌نمایش را طوری قرار دهید که برای دیدن آن مجبور نباشید سر خود را بیش از حد پایین یا بالا نگه دارید.

اگر هنگام کار یا مطالعه احساس می‌کنید گردن، شانه یا کمرتان تحت فشار است، ارتفاع صندلی و موقعیت میز را دوباره بررسی کنید. گاهی یک تغییر کوچک در نحوه نشستن می‌تواند شرایط کار کردن را برایتان راحت‌تر کند.

۵. عوامل حواس‌پرتی را از اطراف خود کم کنید

مرتب بودن میز به‌تنهایی برای حفظ تمرکز کافی نیست. بعضی عوامل به‌راحتی باعث حواس پرتی ما می شوند. بهتر است قبل از شروع کار یا مطالعه، تا جای ممکن این عوامل را از خودتان دور کنید.

مثلاً اگر به گوشی نیاز ندارید، آن را روی حالت بی‌صدا بگذارید و کمی دورتر از میز قرار دهید. اعلان‌های غیرضروری لپ‌تاپ را هم خاموش کنید تا پیام‌های جدید مدام توجهتان را به خودشان جلب نکنند.

اگر صدای تلویزیون، رفت‌وآمد یا صحبت اطرافیان حواستان را پرت می‌کند، زمان و محل کارتان را طوری انتخاب کنید که این صداها کمتر شوند.

۶. دما و جریان هوای مناسب را فراهم کنید

هوای خیلی گرم یا خیلی سرد می‌تواند کار کردن و مطالعه را مشکل کند. بهتر است دمای محیط را طوری تنظیم کنید که هنگام نشستن احساس گرما یا سرمای آزاردهنده نداشته باشید.

جریان مناسب هوا هم اهمیت دارد. اگر محیط برای مدت طولانی بسته باشد، ممکن است احساس سنگینی و کلافگی کنید. در صورت امکان، هر چند وقت یک‌بار پنجره را باز کنید یا از تهویه مناسب کمک بگیرید تا هوای اتاق تازه شود.

اگر از کولر، پنکه یا بخاری استفاده می‌کنید، آن را طوری قرار دهید که جریان مستقیم هوا به بدن شما نخورد. با همین تنظیمات ساده می‌توانید شرایط راحت‌تری برای ادامه کار یا مطالعه داشته باشید.

۷. وسایل موردنیاز را قبل از شروع آماده کنید

قبل از اینکه کار یا مطالعه را شروع کنید، چند دقیقه وقت بگذارید و وسایلی را که لازم دارید کنار دستتان قرار دهید. کتاب، دفتر، خودکار، شارژر یا هر وسیله دیگری که در طول کار به آن نیاز دارید، بهتر است از قبل آماده باشد.

این کار باعث می‌شود برای برداشتن هر وسیله مدام از جای خود بلند نشوید یا وسط کار دنبال وسایل نگردید. اگر قرار است چند ساعت مشغول باشید، یک بطری آب هم کنار دستتان بگذارید تا برای کارهای ساده مجبور به ترک میز نشوید.

فقط مراقب باشید آماده کردن وسایل خودش به یک کار طولانی تبدیل نشود. هدف این است که قبل از شروع، چیزهای ضروری را آماده کنید و سریع کار اصلی را شروع کنید.

۸. محیط را متناسب با نوع کار یا مطالعه تنظیم کنید

همه کارها به شرایط یکسان نیاز ندارند. بهتر است محیط کار و مطالعه را با توجه به کاری که قرار است انجام دهید، تنظیم کنید.

مثلاً برای مطالعه، کتاب‌ها و دفترهای موردنیاز را در دسترس قرار دهید.اگر با لپ‌تاپ کار می‌کنید، وسایل ضروری مثل شارژر و هدفون را نزدیک خودتان بگذارید. برای کارهای هنری هم بهتر است ابزارهایی که بیشتر استفاده می‌کنید را طوری بچینید که به‌راحتی به آن‌ها دسترسی داشته باشید.

سعی کنید چیدمان میز با نوع کار شما هماهنگ باشد تا انجام کار را برایتان ساده‌تر کند.

اشتباهات رایج هنگام آماده کردن محیط کار و مطالعه

گاهی با وجود اینکه فضای کار را مرتب می‌کنیم، باز هم به اندازه کافی تمرکز نداریم. دلیلش می‌تواند چند اشتباه ساده باشد:

تلاش برای ایده‌آل کردن محیط

لازم نیست قبل از شروع کار همه‌چیز کاملاً بی‌نقص باشد. اگر مدام مشغول تغییر چیدمان، خرید وسایل جدید یا مرتب کردن میز باشید، ممکن است شروع کار را به تعویق بیندازید. بهتر است محیط را تا حدی آماده کنید که برای شروع کارتان مناسب باشد و بعد سراغ کار اصلی بروید.

به تعویق انداختن شروع کار

گاهی بدون اینکه دلیل خاصی داشته باشیم، شروع کار یا مطالعه را چند دقیقه عقب می‌اندازیم. مثلاً با خودمان می‌گوییم «فقط یک پیام را در گوشی چک کنم، بعد شروع می‌کنم»؛ اما همین چند دقیقه ممکن است طول بکشد و باعث شود زمان شروع کار عقب بیفتد. از طرفی، وقتی ذهنمان درگیر یک فعالیت دیگر می‌شود، برگشتن به کار اصلی و تمرکز روی آن می‌تواند سخت‌تر شود.

بهتر است وقتی محیط را آماده کردید، به جای انجام دادن یک کار دیگر، مستقیم سراغ کار اصلی بروید تا تمرکزتان در شروع کار حفظ شود.

گذاشتن وسایل غیرضروری روی میز

گاهی خوراکی‌ها، وسایل شخصی یا وسایلی که به کارمان مربوط نیستند، روی میز جمع می‌شوند. بهتر است هر چیزی که هنگام کار یا مطالعه به آن نیاز ندارید را  قبل از شروع کار از روی میز بردارید.

نادیده گرفتن زمان استراحت

حتی اگر محیط مناسبی آماده کرده باشید، کار یا مطالعه طولانی بدون استراحت می‌تواند تمرکزتان را هنگام مطالعه کاهش دهد. بین کار، وقفه‌های کوتاه داشته باشید و در این زمان کمی از میز فاصله بگیرید.

انجام هم‌زمان چند کار با هم

باز بودن چند برنامه، انجام چند کار مختلف یا جابه‌جایی مداوم بین فعالیت‌ها می‌تواند تمرکز شما را به هم بریزد. بهتر است تا جای ممکن در هر بازه زمانی روی یک کار مشخص تمرکز کنید.

سؤالات متداول

آیا رنگ محیط می‌تواند روی تمرکز تأثیر بگذارد؟

رنگ محیط به‌تنهایی تعیین‌کننده میزان تمرکز نیست، اما انتخاب رنگ‌های ملایم و هماهنگ می‌تواند محیط را برای کار یا مطالعه دلپذیرتر کند. بهتر است رنگی را انتخاب کنید که در آن احساس آرامش بیشتری دارید و باعث خستگی یا شلوغی بصری نشود.

آیا استفاده از هدفون هنگام کار یا مطالعه مفید است؟

اگر صدای اطراف تمرکزتان را به هم می‌زند، هدفون می‌تواند صداهای مزاحم را کم کند.اما اگر سکوت به تمرکزتان کمک می‌کند، بهتر است هنگام کار یا مطالعه از هدفون استفاده نکنید و تا حد امکان محیطی آرام برای خودتان فراهم کنید.

برای کار و مطالعه در شب، چه نکاتی را باید رعایت کنیم؟

در ساعات شب بهتر است محیط به اندازه کافی روشن باشد و فقط به نور صفحه‌نمایش اکتفا نکنید. همچنین مراقب باشید بیدار ماندن طولانی در شب، خواب و استراحت شما را مختل نکند و باعث کاهش تمرکزتان برای کارهای روز بعد نشود.

هنگام کار با لپ‌تاپ، فاصله مناسب از صفحه‌نمایش چقدر است؟

بهتر است لپ‌تاپ را در فاصله‌ای قرار دهید که برای دیدن نوشته‌ها مجبور نباشید سر و گردن خود را بیش از حد جلو ببرید. همچنین هنگام کار، زاویه آرنج را طوری تنظیم کنید که دست‌ها در وضعیت راحتی قرار بگیرند و فشار زیادی به شانه‌ها وارد نشود.

چطور محیط کار و مطالعه را برای استفاده مشترک اعضای خانواده آماده کنیم؟

اگر چند نفر از یک میز یا بخش مشخصی از خانه استفاده می‌کنند، بهتر است وسایل هر فرد جای مشخصی داشته باشد. همچنین زمان استفاده را هماهنگ کنید تا کار اعضای خانواده با یکدیگر تداخل نداشته باشد.

جمع‌بندی

برای اینکه هنگام کار یا مطالعه تمرکز بیشتری داشته باشید، لازم نیست محیطی کاملاً بی‌نقص یا شبیه عکس‌ مجلات داشته باشید. گاهی چند تغییر ساده مثل مرتب کردن میز، تنظیم نور و صندلی، کم کردن عوامل مزاحم و آماده کردن وسایل موردنیاز می‌تواند شرایط را بهتر کند.

مهم این است که محیط کار و مطالعه را متناسب با خودتان و کاری که انجام می‌دهید آماده کنید. شاید یک نفر با سکوت بهتر تمرکز کند و فرد دیگری با کمی صدای پس‌زمینه؛ پس قرار نیست یک نسخه ثابت برای همه وجود داشته باشد.

در نهایت، یک نگاه به میزتان بیندازید و ببینید چه چیزی می‌تواند کار کردن یا مطالعه را برایتان راحت‌تر کند. همان تغییر کوچک را انجام دهید و بعد، بدون معطی سراغ کار اصلی بروید.